De 7 succesfactoren

Het proces van aanbesteding van het openbaar vervoer in de regio Arnhem Nijmegen was een succes, omdat er een goed samenspel was tussen de inhoud, de betrokken mensen en het proces. Terugkijkend zijn er 7 succesfactoren aan te wijzen.

  1. Ambitie en visie bij het bestuur van de Stadsregio Arnhem Nijmegen
  2. De juiste mensen op de juiste plek
  3. Reserveer voldoende budget voor de voorbereiding
  4. Verbind publieke en private kennis
  5. Neem alle bezwaren serieus
  6. Geef de markt voldoende financiële ruimte om innovatief te zijn
  7. Meten is weten

1. Ambitie en visie bij het bestuur van de stadsregio

De voorzitter en secretaris van de Stadsregio Arnhem Nijmegen vormden samen met de onafhankelijk projectleider een gedreven en krachtig team met voldoende doorzettingsmacht. Zij verbonden een probleem (de luchtproblematiek) en een actuele overheidsopgave (de concessie) met een inspirerende visie op circulaire economie en onafhankelijkheid qua energievoorziening. Dit leidde tot een goed gefundamenteerde keuze die kon worden voorgelegd aan de politiek.

2. De juiste mensen op de juiste plek

Het bestuur en de ambtelijke organisatie van de Stadsregio Arnhem Nijmegen hadden de gezamenlijke ambitie om innovatief te zijn. De projectleider vertaalde de bestuurlijke en ambtelijke ambities in een economisch rendabele business case voor de markt.

3. Reserveer voldoende budget voor de voorbereiding

De kosten voor het proces lijken soms hoog, maar zijn dat niet in verhouding tot het aanbestedingsbedrag. Investeringen in de fase van voorbereiding leveren uiteindelijk juist een kostenbesparing op. De vuistregel luidt: 1 miljard omzet (de concessie van de stadsregio omvat 10 jaar) kost 0,1% aan voorbereiding. De ov-concessie kostte 3 jaar aan voorbereiding. Omgerekend was daar dus 3 miljoen euro voor beschikbaar.

4. Verbind publieke en private kennis

De overheid heeft alleen publieke kennis in huis. Er is geïnvesteerd in private expertise die de markt van de vervoerders kende. Het leidde tot samenwerking tussen overheden, marktpartijen en kennisinstellingen, waarbij iedere partij zijn eigen erkende kracht en momentum heeft. Deze samenwerking bracht de werelden van de overheid als opdrachtgever en de markt als opdrachtnemer dichter bij elkaar.

5. Neem alle bezwaren serieus

Omarmen van tegenstand is beter dan het negeren of er een veto over uitspreken. De stadsregio nodigde alle betrokken partijen vroeg in het proces uit om hun bezwaren op tafel te leggen. Alle bezwaren zijn serieus genomen, doorgerekend en opgenomen in het uiteindelijke advies.

6. Geef de markt voldoende financiële ruimte om innovatief te zijn

Door voldoende rendement bij de markt toe te staan ontstaat er ruimte voor duurzame ambities. De concessie-eisen waren gericht op de gehele beheerperiode en niet alleen op het moment van aanbesteden en gunnen. Dat voorkomt extra betalingen voor extra ambities tijdens de periode van exploitatie.

7. Meten is weten

De stadsregio koos voor onafhankelijke modellen om harde cijfers en feiten boven tafel te krijgen. Zij zorgde ook voor een groot netwerk met voldoende kennis , zodat alle mogelijke vragen direct beantwoord konden worden door betrouwbare inhoudelijke experts. Deze werkwijze betekende ook acceptatie van de complexiteit van de aanbestedingsprocedure.